تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو چیست؟

تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو چیست؟

فهرست مطلب

اگر برای ساختمان یا مجموعه‌تان چیلر انتخاب می‌کنید، احتمالا با این سوال روبه‌رو شده‌اید: مدل اسکرال مناسب‌تر است یا اسکرو؟ هر دو نوع برای تامین سرمایش استفاده می‌شوند، اما در ظرفیت قابل ارائه، شیوه عملکرد در بارهای مختلف، سطح صدا و نیازهای نگهداری تفاوت‌هایی دارند. بنابراین پاسخ به پرسش “تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو چیست؟” به نیاز پروژه و شرایط بهره‌برداری بستگی دارد.

در این بخش، تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو را به زبان ساده و از جنبه‌های کاربردی بررسی می‌کنیم تا بتوانید گزینه‌ها را متناسب با ظرفیت سرمایشی، ساعات کارکرد و نوع ساختمان بسنجید. آشنایی با تفاوت کمپرسور اسکرال و اسکرو هم به درک بهتر عملکرد این دو نوع چیلر کمک می‌کند، چون نوع کمپرسور یکی از عوامل موثر بر رفتار دستگاه است.

برای انتخاب درست، باید علاوه بر نوع کمپرسور، بار سرمایشی واقعی، شرایط آب‌وهوایی، فضای نصب و هزینه‌های بهره‌برداری را هم در نظر گرفت. پس فرق چیلر اسکرو و اسکرال را نمی‌توان فقط با یک معیار مشخص کرد. در بخش‌های بعدی، این تفاوت‌ها را دقیق‌تر مقایسه می‌کنیم. برای آشنایی با تجهیزات و خدمات مرتبط هم می‌توانید اطلاعات کمپرسور صفوی را بررسی کنید.

بررسی جامع تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو

برای درک عمیق تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو، ابتدا باید با ماهیت عملکردی و ساختار فنی هر یک از این سیستم‌های سرمایشی آشنا شویم. هر دو سیستم جزو چیلرهای تراکمی هستند که با گردش مبرد و جذب گرمای آب در اواپراتور، آب سرد مورد نیاز هواسازها و فن‌کویل‌ها را تامین می‌کنند. با این حال، تفاوت در نحوه تراکم گاز مبرد در کمپرسور باعث شده که کاربری‌ها، نقاط قوت و رفتارهای متفاوتی در سیستم داشته باشند. بررسی تفاوت چیلر اسکرو و اسکرال نشان می‌دهد که انتخاب میان آن‌ها باید با در نظر گرفتن بار برودتی کل، راندمان فصلی و سهولت در نگهداری انجام شود.

بررسی جامع تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو

چیلر اسکرال چیست؟

چیلر اسکرال (Scroll Chiller)  به سیستم‌های تراکمی اطلاق می‌شود که در بخش قلب تپنده خود از کمپرسورهای حلزونی یا اسکرال بهره می‌برند. در این کمپرسورها، دو قطعه مارپیچی حلزونی‌شکل وجود دارد. یکی از مارپیچ‌ها ثابت بوده و دیگری بدون گردش به دور خود، حرکتی مداری  (Orbits) انجام می‌دهد. با چرخش حلزون متحرک، گاز مبرد از دهانه ورودی مکیده شده و در فضای بین دو حلزون به تدریج فشرده می‌شود تا در نهایت با حداکثر فشار از مرکز مارپیچ به سمت کندانسور تخلیه شود.

از ویژگی‌های شاخص چیلرهای اسکرال، داشتن قطعات متحرک کمتر نسبت به سایر کمپرسورها، کارکرد بسیار آرام و بدون لرزش، و قابلیت ماژولار بودن آن‌هاست. در ظرفیت‌های متوسط و بالا، معمولا از چندین کمپرسور اسکرال در قالب چند مدار تبرید مجزا درون یک چیلر استفاده می‌شود. این کار کنترل ظرفیت مرحله‌ای را بسیار کارآمد و منعطف می‌سازد. به همین جهت در فرایند مقایسه چیلر اسکرال و اسکرو، چیلر اسکرال همواره به عنوان گزینه‌ای اقتصادی و قابل اتکا برای ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری کوچک تا متوسط شناخته می‌شود.

چیلر اسکرو چیست ؟

چیلر اسکرو (Screw Chiller)  نوعی چیلر تراکمی با ظرفیت‌های متوسط، بالا و بسیار سنگین است که فرآیند فشرده‌سازی گاز مبرد در آن توسط دو روتور پیچی‌شکل مارپیچی (روتور نر و ماده) صورت می‌پذیرد. با چرخش مداوم روتورها در جهت خلاف یکدیگر، گاز مبرد در دندانه‌های مارپیچ محبوس شده و با کاهش حجم در طول مسیر حرکت شفت‌ها فشرده می‌شود و سرانجام از پورت خروجی خارج می‌شود. برای آشنایی تکمیلی با مکانیزم و ویژگی‌های این نوع فشرده‌سازی، می‌توانید درباره ساختار صنعتی کمپرسور اسکرو اطلاعات کامل‌تری کسب نمایید. همچنین برای اینکه بدانید کمپرسور اسکرو چیست میتوانید به مقاله مربوط به آن مراجعه کنید.

کمپرسورهای اسکرو به طول عمر بسیار بالا، مقاومت فوق‌العاده در برابر بارهای سنگین مداوم و پیوسته بودن فرایند تراکم شهرت دارند. یکی از بارزترین وجوه در تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو، شیوه کنترل ظرفیت چیلرهای اسکرو است. این چیلرها عموما به وسیله یک شیر لغزنده (Slide Valve ) یا درایو کنترل دور (اینورتر)، قابلیت کنترل ظرفیت به صورت کاملا خطی و پیوسته (از ۲۵٪ تا ۱۰۰٪) را دارا هستند. این ویژگی، هماهنگی بسیار بالایی با نوسانات بار حرارتی پروژه‌های بزرگ صنعتی، برج‌ها و مجتمع‌های تجاری وسیع ایجاد می‌کند. شناخت دقیق ویژگی‌های هر مدل، پایه اصلی تصمیم‌گیری در پروژه‌های مدرن تأسیساتی به شمار می‌آید.

تفاوت اصلی چیلر اسکرو و اسکرال

برای انتخاب دقیق بین این دو سیستم برودتی، مقایسه رو‌در‌روی شاخص‌های کلیدی تاسیساتی و اقتصادی ضروری است. درست است که هر دو دستگاه بر پایه چرخه تبرید تراکمی کار می‌کنند، اما در ابعاد فنی نظیر نحوه کنترل بار، شیوه و هزینه تعمیرات، راندمان انرژی و طول عمر مفید تفاوت‌های محسوسی دارند. در جدول زیر، تمام موارد و وجوه فنی در تفاوت چیلر اسکرو و اسکرال به طور خلاصه و دقیق مورد بررسی قرار گرفته است:

شاخص مقایسه

چیلر اسکرال (Scroll Chiller)

چیلر اسکرو (Screw Chiller)

تحلیل و بررسی فنی

محدوده ظرفیت برودتی رایج

۳ تا حدود ۲۰۰ تن تبرید (بیشتر در تناژهای پایین تا متوسط)

۵۰ تا فراتر از ۱۰۰۰ تن تبرید (برای پروژه‌های متوسط، بزرگ و سنگین صنعتی)

در تناژهای بسیار بالا استفاده از اسکرال به دلیل کثرت کمپرسورها مرسوم نیست و اسکرو گزینه اصلی است.

روش کنترل ظرفیت (Part Load)

پله‌ای (Step-by-Step) با قطع و وصل کمپرسورهای چندگانه

پیوسته و خطی (Continuous) از طریق Slide Valve یا موتورهای اینورتر

اسکرو به لطف اسلاید ولو دقیقاً مطابق با نیاز شبکه تنظیم می‌شود، در حالی که اسکرال با تعداد کمپرسور مدارها ظرفیت را پلکانی تغییر می‌دهد.

قابلیت و هزینه تعمیرات

عموماً غیرقابل تعمیر در محل کارگاه (Hermetic / بسته)؛ در صورت سوختن معمولاً تعویض می‌شوند

کاملاً قابل تعمیر و اورهال قطعات (Semi-Hermetic)؛ باز شدن پیچ‌ها و تعویض بلبرینگ‌ها و روتورها

کمپرسور اسکرو قابل بازسازی دوره‌ای است، اما در اسکرال به دلیل محفظه جوش‌خورده، تعویض کمپرسور مقرون‌به‌صرفه‌تر از باز کردن است.

سطح صدا و ارتعاش کارکرد

بسیار کم‌صدا و کم‌لرزش به دلیل تماس سطحی حلزونی‌ها و عدم ضربه پیستونی

صدای بیشتر در مقایسه با اسکرال (فرکانس صوتی بالاتر ناشی از چرخش روتورهای دور بالا)

چیلر اسکرال گزینه‌ای عالی برای فضاهای مسکونی و بالکن‌هاست؛ اسکرو معمولاً نیازمند عایق صوتی در موتورخانه است.

راندمان در بار کامل (Full Load – COP)

مناسب و خوب در ظرفیت‌های خرد و متوسط

بسیار بالا؛ بازدهی حجمی فوق‌العاده در ظرفیت‌های اسمی سنگین

چیلر اسکرو در کارکرد مداوم با ۱۰۰٪ ظرفیت، راندمان ترمودینامیکی برتری نسبت به اسکرال ارائه می‌دهد.

رفتار در زیر بار جزیی (IPLV)

بسیار عالی به واسطه خاموش شدن کمپرسورهای اضافی در سیستم‌های چند مداره

خوب تا بسیار عالی )به‌ویژه در مدل‌های مجهز به VFD یا کنترل دور)

خاموش شدن چند کمپرسور در چیلر اسکرال باعث می‌شود مدار فعال با حداکثر راندمان کار کند و انرژی کمتری هدر رود.

جریان راه‌اندازی و آمپر اولیه

پایین‌تر؛ به دلیل روشن شدن نوبتی کمپرسورها با فواصل زمانی

بالاتر در یک استارت بزرگ؛ نیازمند راه‌انداز نرم (سافت استارتر) یا ستاره-مثلث

در اسکرال جریان هجومی شبکه برق به صورت مرحله‌ای و بسیار کنترل‌شده توزیع می‌شود.

طول عمر و استهلاک قطعات

عمر مفید متوسط به بالا (حدود ۱۰ تا ۱۵ سال در شرایط نگهداری نرمال)

طول عمر مفید بالا تا بسیار بالا (بیش از ۲۰ تا ۲۵ سال در صورت اورهال منظم)

ساختار مستحکم و صنعتی چیلر اسکرو، مقاومت و دوام بیشتری در کاربردهای دائم‌کار (۲۴ ساعته) دارد.

هزینه سرمایه‌گذاری اولیه (CAPEX)

اقتصادی‌تر و ارزان‌تر در ظرفیت‌های کمتر از ۱۰۰ الی ۱۵۰ تن تبرید

بالاتر در تناژهای پایین، ولی مقرون‌به‌صرفه و بهینه در پروژه‌های متراژ بالا

خرید چیلر اسکرال برای متراژهای کوچک و متوسط هزینه پیش‌پرداخت اولیه کمتری به کارفرما تحمیل می‌کند.

حساسیت به برگشت مبرد مایع

حساسیت کمتر؛ توانایی تحمل اندک مایع به دلیل مکانیزم لغزشی مارپیچ‌ها

حساس؛ ورود مایع به مارپیچ روتورها ممکن است باعث فرسایش و آسیب به برینگ‌ها گردد

حلزونی‌های اسکرال در صورت بروز ضربه هیدرولیکی از یکدیگر کمی فاصله می‌گیرند تا فشار آزاد شود.

این جدول نشان می‌دهد که پی بردن به تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو تنها بررسی یک نام تجاری نیست، بلکه تصمیمی فنی میان هزینه‌های بهره‌برداری، شرایط نگهداری و تناسب با معماری پروژه است. در بخش‌های بعدی، جزئیات هر یک از این شاخص‌ها مثل ظرفیت، آسایش صوتی و تحمل بار به دقت موشکافی خواهند شد.

تفاوت اصلی چیلر اسکرو و اسکرال

مقایسه چیلر اسکرال و اسکرو از نظر ظرفیت

ظرفیت سرمایشی یکی از نخستین معیارهایی است که هنگام انتخاب چیلر بررسی می‌شود. چیلرهای اسکرال معمولا در ظرفیت‌های پایین و متوسط عرضه می‌شوند و برای بسیاری از ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری کوچک تا متوسط مناسب‌اند. در ظرفیت‌های بالاتر، سازندگان می‌توانند چند کمپرسور اسکرال را در یک دستگاه به‌کار بگیرند، با این حال، افزایش تعداد کمپرسورها به فضای بیشتر و طراحی مدارهای متعدد نیاز دارد.

چیلرهای اسکرو بیشتر در پروژه‌های متوسط و بزرگ، از جمله ساختمان‌های تجاری بزرگ، مراکز درمانی و برخی کاربردهای صنعتی به کار می‌روند. این دستگاه‌ها معمولا برای تأمین ظرفیت‌های بالاتر با تعداد کمتری کمپرسور طراحی می‌شوند. البته محدوده ظرفیت دقیق هر دو نوع به مدل، سازنده، نوع مبرد و شرایط کاری وابسته است. بنابراین موقع مقایسه چیلر اسکرال و اسکرو باید ظرفیت واقعی دستگاه را در شرایط طراحی پروژه بررسی کرد، نه اینکه تنها به نام نوع کمپرسور تکیه کنیم.

به طور کلی، چیلر اسکرال می‌تواند انتخاب مناسبی برای بار سرمایشی کمتر یا پروژه‌هایی باشد که کنترل ظرفیت مرحله‌ای کفایت می‌کند. برای بارهای بزرگ‌تر و کارکردهای سنگین‌تر، چیلر اسکرو هم می‌تواند گزینه مناسبی باشد. تعیین ظرفیت باید بر پایه محاسبه بار برودتی انجام شود، چون انتخاب دستگاه بزرگ‌تر یا کوچک‌تر از نیاز، می‌تواند مصرف انرژی و کیفیت کنترل دما را تحت تاثیر قرار دهد.

تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو از نظر قابلیت تحمل پذیری و آسایش

منظور از تحمل‌پذیری چیلر، توان دستگاه برای کارکرد پایدار در شرایط بهره‌برداری پروژه و مدیریت تغییرات بار سرمایشی است. در چیلر اسکرال چند کمپرسور می‌توانند به‌صورت مرحله‌ای روشن و خاموش شوند. این آرایش به دستگاه امکان می‌دهد بخشی از ظرفیت را در اختیار داشته باشد و در برخی طراحی‌ها، از ادامه کار همه کمپرسورها موقع بروز ایراد در یک کمپرسور جلوگیری می‌کند. میزان این مزیت به تعداد مدارها و نحوه طراحی دستگاه بستگی دارد.

چیلر اسکرو معمولا با سازوکارهایی مثل اسلاید ولو یا کنترل دور، ظرفیت خود را متناسب با بار تغییر می‌دهد. این ویژگی می‌تواند به حفظ پایداری عملکرد در پروژه‌هایی با بار متغیر کمک کند. بااین‌حال، تحمل کارکرد در شرایط دشوار فقط به نوع کمپرسور وابسته نیست و عواملی مثل کیفیت طراحی، انتخاب درست ظرفیت، نصب اصولی، سرویس منظم و شرایط دمایی محل هم در آن نقش دارند.

از نظر آسایش، هر دو نوع چیلر در صورت انتخاب و نصب مناسب می‌توانند نیاز ساختمان را تأمین کنند. عواملی مثل ثبات دمای آب خروجی، نحوه کنترل ظرفیت، تعداد دفعات روشن و خاموش شدن کمپرسورها و طراحی سیستم توزیع آب سرد بر آسایش ساکنان اثر می‌گذارند. بنابراین تفاوت چیلر اسکرو و اسکرال از نظر آسایش را باید در کنار طراحی کل سامانه بررسی کرد، نه فقط بر اساس نوع کمپرسور.

مقایسه چیلر اسکرو و اسکرال از نظر سطح صدا

سطح صدای چیلر به نوع و اندازه کمپرسور، سرعت چرخش، فن‌ها، لرزه‌گیرها، بدنه دستگاه و محل نصب بستگی دارد. در بسیاری از مدل‌ها، چیلر اسکرال صدای کمتری تولید می‌کند و برای ساختمان‌هایی که موتورخانه نزدیک فضاهای اشغال‌شده است، می‌تواند گزینه مناسبی باشد. با این‌حال، اگر دستگاه چند کمپرسور یا فن‌های متعدد داشته باشد، صدای کل مجموعه هم باید در محاسبه لحاظ شود.

چیلر اسکرو ممکن است در بعضی مدل‌ها صدای بیشتری داشته باشد، اما نتیجه نهایی به طراحی و تجهیزات کنترلی دستگاه وابسته است. انتخاب محل مناسب، نصب لرزه‌گیر، استفاده از موانع صوتی در صورت نیاز و سرویس منظم می‌تواند انتقال صدا و ارتعاش را کاهش دهد. موقع بررسی مشخصات، به مقدار صدای اعلام‌شده از سوی سازنده و شرایط اندازه‌گیری آن توجه کنید. چون مقایسه اعداد فقط زمانی معتبر است که شرایط آزمون مشابه باشد.

در مقایسه چیلر اسکرال و اسکرو از نظر صدا، بهتر است صدای دستگاه را در کنار ظرفیت و شرایط نصب بسنجید. ممکن است یک مدل اسکرو با طراحی صوتی مناسب از یک دستگاه اسکرال بزرگ و چندکمپرسوره آرام‌تر کار کند. پس مشخصات همان مدل و نیازهای محل نصب، معیار تصمیم‌گیری دقیق‌تری هستند.

مقایسه چیلر کمپرسور اسکرال و کمپرسور اسکرو

نوع کمپرسور روی ظرفیت، نحوه کنترل بار و ویژگی‌های بهره‌برداری چیلر اثر می‌گذارد، اما انتخاب دستگاه مناسب فقط با مقایسه کمپرسورها انجام نمی‌شود. باید ظرفیت موردنیاز پروژه، الگوی مصرف سرمایش، فضای نصب، شرایط آب‌وهوایی و هزینه‌های نگهداری را هم در نظر گرفت. جدول زیر، مهم‌ترین موارد در مقایسه چیلر اسکرال و اسکرو را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهد.

جدول مقایسه سریع چیلر اسکرال و اسکرو

معیار

چیلر اسکرال

چیلر اسکرو

کاربرد رایج

ساختمان‌های مسکونی، اداری و تجاری کوچک تا متوسط

پروژه‌های متوسط و بزرگ و برخی کاربردهای صنعتی

ظرفیت

معمولا مناسب ظرفیت‌های پایین و متوسط؛ امکان استفاده از چند کمپرسور برای افزایش ظرفیت وجود دارد

معمولا برای ظرفیت‌های متوسط و بالا استفاده می‌شود

کنترل ظرفیت

اغلب مرحله‌ای، با روشن و خاموش شدن کمپرسورهای متعدد

معمولا با اسلاید ولو یا کنترل دور، متناسب با طراحی دستگاه

کارکرد در بار جزئی

تعداد کمپرسورهای فعال می‌تواند بر اساس نیاز تغییر کند

ظرفیت کمپرسور می‌تواند در محدوده مجاز دستگاه تنظیم شود

سطح صدا

در بسیاری از مدل‌ها کم‌صدا است؛ تعداد کمپرسورها و فن‌ها نیز بر صدای کل اثر دارند

بسته به طراحی و مدل ممکن است صدای بیشتری داشته باشد؛ نصب مناسب به کاهش صدا کمک می‌کند

ابعاد و ساختار دستگاه

در ظرفیت‌های بالاتر ممکن است به چند کمپرسور و مدار تبرید نیاز داشته باشد

در ظرفیت‌های بالاتر معمولا با تعداد کمتری کمپرسور طراحی می‌شود

سرویس و نگهداری

به طراحی کمپرسور و دسترسی به قطعات وابسته است؛ سرویس دوره‌ای مدارها اهمیت دارد

به مهارت فنی و رعایت برنامه سرویس سازنده نیاز دارد

هزینه خرید

در ظرفیت‌های پایین‌تر ممکن است گزینه اقتصادی‌تری باشد

در پروژه‌های بزرگ‌تر، هزینه باید در کنار ظرفیت و هزینه بهره‌برداری سنجیده شود

معیار انتخاب

تناسب با بار سرمایشی، نیاز به کنترل مرحله‌ای و محدودیت‌های پروژه

تناسب با ظرفیت بالا، الگوی کارکرد و شرایط بهره‌برداری

این مقایسه یک راهنمای کلی است. چون ویژگی‌های واقعی دستگاه‌ها با توجه به سازنده، مدل، ظرفیت و تجهیزات کنترلی تفاوت دارند. برای تصمیم‌گیری، مشخصات فنی مدل‌های موردنظر را در شرایط طراحی پروژه با هم مقایسه کنید و محاسبه بار سرمایشی را مبنای انتخاب قرار دهید. تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو زمانی بهتر روشن می‌شود که نیاز واقعی ساختمان و هزینه‌های کل دوره بهره‌برداری هم بررسی شوند.

نکات مهم درباره فرق جامع چیلر اسکرال و اسکرو

برای درک عمیق‌تر از عملکرد این دو سیستم، نباید صرفا به اعداد کاتالوگی یا مشخصات اولیه اکتفا کرد. در پروژه‌های واقعی تاسیساتی، پارامترهای عملیاتی متعددی وجود دارند که کارایی و توجیه اقتصادی هر سیستم را تعیین می‌کنند. در بررسی تفاوت چیلر اسکرو و اسکرال، توجه به چند نکته کلیدی زیر تصمیم‌گیری نهایی را دقیق‌تر و مطمئن‌تر می‌کند:

  • رفتار سیستم در بارهای جزئی (Part Load) و فصول معتدل

واقعیت پروژه‌های تهویه مطبوع این است که چیلرها به‌ندرت در ۱۰۰ درصد توان نامی خود کار می‌کنند و بیشتر از ۸۰ درصد از طول سال در شرایط بار جزئی قرار دارند. در چیلرهای اسکرال چند مداره، این موضوع با خاموش و روشن شدن هوشمندانه کمپرسورها مدیریت می‌شود، به طوری که در بارهای پایین، تنها یک یا دو کمپرسور با راندمان کامل کار می‌کنند. در مقابل، چیلر اسکرو با استفاده از مکانیزم پیوسته اسلاید ولو یا اینورتر (VFD)، نرخ جریان مبرد را با دقت بالا تغییر می‌دهد. پس، موقع بررسی تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو، باید ضریب عملکرد فصلی (مثل IPLV یا SEER ) مبنای مقایسه راندمان مصرف انرژی قرار گیرد.

  • قابلیت اطمینان و افزونگی (Redundancy) در پروژه

یکی از مزایای ساختاری در چیلرهای اسکرال، استفاده از چند کمپرسور در ظرفیت‌های متوسط است. اگر در این سیستم‌ها یکی از کمپرسورها دچار مشکل شود، سایر مدارها می‌توانند به کار خود ادامه دهند و کل سرمایش ساختمان به‌یک‌باره قطع نمی‌شود. این ویژگی برای کاربری‌هایی که توقف کامل سرمایش در آن‌ها امکان‌پذیر نیست اهمیت دارد. در چیلرهای اسکرو، به دلیل ظرفیت بالای هر کمپرسور، خرابی یک واحد بخش بزرگی از سرمایش را از مدار خارج می‌کند؛ بنابراین در کاربردهای حساس مجهز به چیلر اسکرو، معمولا نصب دو مدار تبرید مجزا یا چیلر رزرو توصیه می‌شود.

  • استراتژی تعمیرات، تأمین قطعات و هزینه توقف سیستم

در چیلرهای اسکرال، کمپرسورها عمدتا از نوع بسته (هرمتیک) هستند. این یعنی در صورت سوختن سیم‌پیچ یا خرابی مکانیکی جدی، کمپرسور معمولا تعمیر نمی‌شود بلکه به‌طور کامل تعویض می‌شود. این تعویض هرچند هزینه خرید قطعه دارد، اما زمان توقف سیستم (Downtime)  را به حداقل می‌رساند. در سمت مقابل، کمپرسورهای اسکرو عموما نیمه‌بسته (سِمی‌هرمتیک) هستند و قطعات داخلی آن‌ها مثل بلبرینگ‌ها، اسلاید ولو و آب‌بندی‌ها قابلیت باز شدن و اورهال تخصصی دارند. شناخت این تفاوت ساختاری در ارزیابی هزینه‌های بلندمدت نگهداری بسیار تعیین‌کننده است.

  • حساسیت به روغن‌کاری و کیفیت مبرد

کمپرسورهای اسکرو به دلیل ماهیت درگیری مداوم دو روتور نر و ماده و سرعت چرخش بالا، وابستگی شدیدی به مدار روغن، سنسورهای فشار روغن و فیلترهای جداکننده دارند. افت فشار روغن یا ورود مایع به بخش متراکم‌کننده می‌تواند آسیب‌های سنگینی به بار آورد. چیلرهای اسکرال ساختار داخلی ساده‌تری دارند و حساسیت مدار روغن در آن‌ها به مراتب کمتر از سیستم‌های اسکرو است؛ به همین دلیل کنترل کیفیت و پایش مداوم روغن در مدل‌های اسکرو ضرورت دوچندانی دارد.

در نهایت، تحلیل تفاوت چیلر اسکرو و اسکرال نشان می‌دهد هیچ کدام از این دو سیستم برتری مطلق ندارند. انتخاب درست به تناسب میان ظرفیت واقعی، حساسیت پروژه به توقف سرمایش، بودجه اولیه و توان فنی تیم نگهداری بستگی خواهد داشت.

سوالات متداول

به طور کلی، در ظرفیت‌های پایین و متوسط (زیر ۸۰ الی ۱۰۰ تن تبرید)، چیلر اسکرال به دلیل ساختار ساده‌تر کمپرسور و فرآیند تولید انبوه‌تر، قیمت اولیه کمتری در مقایسه با چیلر اسکرو دارد. اما در ظرفیت‌های بالاتر، برای دستیابی به تناژ مدنظر با سیستم اسکرال باید تعداد کمپرسورها، مدارها، لوله‌کشی و تابلو برق را افزایش داد که این موضوع فاصله قیمتی را کم می‌کند. در پروژه‌های بزرگ صنعتی و تجاری، استفاده از چیلر اسکرو به دلیل تجمیع ظرفیت در تعداد کمپرسور کمتر و طول عمر بالاتر قطعات در بارهای سنگین، از منظر هزینه چرخه عمر (LCC)  توجیه اقتصادی بهتری ایجاد می‌کند. بنابراین در تفاوت چیلر اسکرال و اسکرو، مقایسه قیمت باید همیشه با توجه به ظرفیت دقیق و هزینه‌های بلندمدت انرژی سنجیده شود.

مهم‌ترین عامل، “ظرفیت برودتی کل پروژه و الگوی تغییرات بار سرمایشی” است. اگر بار برودتی ساختمان در محدوده پایین تا متوسط باشد یا نیاز به روشن/خاموش شدن‌های متعدد با مدارهای مستقل احساس شود، سیستم‌های مجهز به کمپرسور اسکرال اولویت پیدا می‌کنند. اما در پروژه‌هایی با تناژ برودتی بالا و نیاز به کنترل پیوسته و منعطف ظرفیت (Modulation)، انتخاب کمپرسور اسکرو به دلیل راندمان عالی در حالت بار جزئی، مقاومت مکانیکی بالا و پایداری در کارکرد مداوم انتخاب استانداردتری است. در کنار ظرفیت، عواملی مثل سطح صدای مجاز موتورخانه و توان فنی تیم نگهداری پروژه نیز نقش موثری در این تصمیم دارند.

کمپرسورهای اسکرال که در چیلرها استفاده می‌شوند معمولا ساختار هرمتیک (کاملا بسته و جوش‌شده) دارند. به همین دلیل در صورت بروز سوختگی سیم‌پیچ یا خرابی حلزونی‌های داخلی، امکان باز کردن و تعمیر استاندارد آن‌ها وجود ندارد و کمپرسور به طور کامل تعویض می‌شود؛ این کار زمان خواب سیستم را کم می‌کند اما هزینه خرید واحد جدید را دارد. در نقطه مقابل، کمپرسورهای اسکرو در بیشتر چیلرها از نوع سمی‌هرمتیک (پیچ و مهره‌ای) طراحی می‌شوند. یعنی تمام قطعات مکانیکی از قبیل بلبرینگ‌ها، روتورها، اسلاید ولو، فیلتر روغن و سیم‌پیچ الکتروموتور در صورت خرابی قابل دمونتاژ، تراشکاری، اورهال و بازسازی تخصصی هستند.

برای اکثریت قریب به اتفاق ساختمان‌های مسکونی، چیلر اسکرال گزینه بهتری محسوب می‌شود. دلایل اصلی این ارجحیت عبارتند از:

  • سطح صدای کمتر و لرزش ناچیز: کمپرسورهای اسکرال به حرکت دورانی آرام و صدای کم معروف‌اند که آرامش ساکنان را برهم نمی‌زند.
  • تطابق بهتر با ظرفیت‌های مسکونی: ظرفیت‌های موردنیاز آپارتمان‌ها و برج‌های مسکونی متوسط معمولا در بازه عملکرد بهینه اسکرال‌ها قرار می‌گیرد.
  • افزونگی (Redundancy): داشتن چند مدار یا کمپرسور مجزا سبب می‌شود تا در صورت توقف یک بخش، سیستم تهویه کل آپارتمان‌ها به طور ناگهانی قطع نشود.

البته برای مجتمع‌ها و شهرک‌های مسکونی بسیار بزرگ که تناژ برودتی آن‌ها از چند صد تن تبرید فراتر می‌رود، استفاده از چیلر اسکرو به همراه عایق‌کاری استاندارد صوتی و لرزه‌گیرهای مهندسی‌شده توجیه فنی و اقتصادی کامل پیدا می‌کند. شناخت دقیق تفاوت چیلر اسکرو و اسکرال کمک می‌کند تا تصمیمی متناسب با متراژ و آسایش صوتی ساکنان گرفته شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Search